Jak w tym budżecie odnajduje się powiat średzki? Jakich projektów mogą spodziewać się mieszkańcy, a gdzie pojawią się możliwości sięgnięcia po środki w ramach konkursów? O tym rozmawiamy z Natalią Gołąb – radną Sejmiku Województwa Dolnośląskiego i członkinią Zarządu Województwa.

Budżet województwa na 2026 rok jest rekordowy. Czy już teraz wiadomo, jaka część tych środków trafi do powiatu średzkiego?

Na obecnym etapie trudno mówić o jednej, konkretnej i zamkniętej kwocie przypisanej do powiatu średzkiego. Wynika to z faktu, że bardzo duża część środków w budżecie województwa będzie rozdysponowywana w trybie konkursowym – zarówno do samorządów, jak i do organizacji pozarządowych czy instytucji działających lokalnie.

Możemy jednak mówić o potencjale finansowym. Przy aktywnym udziale gmin, powiatu oraz lokalnych organizacji do powiatu średzkiego może trafić nawet kilkadziesiąt milionów złotych. Ostateczna kwota będzie zależała od liczby złożonych wniosków, ich jakości oraz dopasowania do celów poszczególnych programów.

Już od początku roku uruchomimy wiele naborów – infrastrukturalnych, społecznych, środowiskowych i sportowych. Dopiero po ich rozstrzygnięciu będzie można dokładnie wskazać, jaka suma zasili konkretne inwestycje w powiecie. Dlatego zachęcam samorządy i organizacje z powiatu średzkiego, by aktywnie przygotowywały projekty i korzystały z dostępnego wsparcia Urzędu Marszałkowskiego.

Jako członkini Zarządu odpowiada Pani za Departament Obszarów Wiejskich i Zasobów Naturalnych. Jakie wsparcie trafi na wieś w 2026 roku?

W przyszłorocznym budżecie województwa na zadania związane z ochroną gruntów rolnych przeznaczyliśmy 66,5 mln zł. To o 11 mln zł więcej niż w roku bieżącym, co pokazuje, jak dużą wagę przykładamy do rozwoju obszarów wiejskich.

Środki te pozwolą między innymi na budowę dróg dojazdowych do gruntów rolnych – do 600 tys. zł dla gmin oraz do 840 tys. zł dla powiatów. Wspierana będzie także budowa zbiorników wodnych, gdzie jednorazowe dofinansowanie może wynieść nawet 1,5 mln zł. Są to inwestycje istotne zarówno z punktu widzenia rolnictwa, jak i bezpieczeństwa mieszkańców oraz ochrony zasobów wodnych.

Nie zapominamy również o działaniach społecznych i kulturalnych. Wraz z początkiem nowego roku uruchomimy kolejne nabory w ramach Departamentu Obszarów Wiejskich i Zasobów Naturalnych. Program „Odnowa Wsi Dolnośląskiej”, na który w 2026 roku przeznaczono 7 mln zł, umożliwia m.in. modernizację świetlic wiejskich, placów zabaw i terenów rekreacyjnych, ale także zakup wyposażenia bibliotek, szatni sportowych czy strojów ludowych.

Kontynuowany będzie również konkurs „Przedsięwzięcia promujące ideę odnowy wsi” z pulą 600 tys. zł, skierowany m.in. do stowarzyszeń, Kół Gospodyń Wiejskich i Ochotniczych Straży Pożarnych. Nabór planowany jest na przełomie stycznia i lutego. Dodatkowo przeznaczamy 1 mln zł na wsparcie pszczelarstwa oraz środki na nasadzenia drzew, w tym gatunków miododajnych, do 90 tys. zł dla gmin.

Drogi to temat szczególnie ważny dla mieszkańców. Jakie inwestycje drogowe w powiecie średzkim zostały ujęte w budżecie na przyszły rok?

Rok 2026 będzie okresem zarówno kontynuacji już rozpoczętych inwestycji, jak i intensywnych przygotowań do kolejnych zadań drogowych. W powiecie średzkim zaplanowano między innymi budowę drogi dla pieszych i rowerów przy drodze wojewódzkiej nr 341 na odcinku Miękinia – Błonie. Obecnie trwa opracowywanie dokumentacji projektowej, co jest niezbędnym etapem przed rozpoczęciem robót.

Równolegle prowadzone są roboty budowlane na drodze wojewódzkiej nr 345 na odcinku Chełm – Budziszów Wielki. Celem tej inwestycji jest poprawa stanu technicznego nawierzchni oraz zwiększenie bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu – zarówno kierowców, jak i mieszkańców pobliskich miejscowości.

Bardzo ważnym zadaniem jest również projekt realizowany z udziałem funduszy europejskich, dotyczący poprawy stanu technicznego drogi wojewódzkiej nr 346 Środa Śląska – Kąty Wrocławskie. Na ten cel w samym 2026 roku zabezpieczyliśmy 15 mln zł.

Część prac drogowych już trwa i – przy zachowaniu harmonogramów – pierwsze efekty tych inwestycji mieszkańcy powiatu odczują w najbliższych miesiącach.

W budżecie województwa zaplanowano również środki na rozwój sportu. Czy powiat średzki skorzysta z tej oferty?

Zdecydowanie tak. Rozwój infrastruktury sportowej jest jednym z ważnych elementów polityki samorządu województwa, dlatego już w styczniu uruchamiamy nabory do Programu Rozwoju Infrastruktury Sportowej oraz programu „Dolnośląskie Parki do Gry w Tenisa i Padla”.

Na ten moment potwierdzone są dwie konkretne inwestycje w powiecie średzkim. W Gminie Środa Śląska powstanie kompleks ORLIK w Ciechowie, który otrzyma dofinansowanie w wysokości 600 tys. zł. Z kolei w Gminie Udanin zaplanowano budowę parków do gry w tenisa i padla, z dofinansowaniem w kwocie 500 tys. zł.

Jako samorząd województwa staramy się podchodzić do sportu w sposób kompleksowy. Inwestujemy zarówno w klasyczne obiekty, takie jak boiska czy hale sportowe, jak i w nowoczesne, mniej powszechne formy aktywności, które odpowiadają na zmieniające się potrzeby mieszkańców i zachęcają do aktywnego spędzania czasu.

A co z funduszami europejskimi? Czy w 2026 roku w powiecie średzkim będą realizowane projekty z ich udziałem?

Fundusze europejskie nadal odgrywają bardzo istotną rolę w rozwoju Dolnego Śląska, również na poziomie lokalnym. Część naborów będzie miała charakter ogólny i będzie dostępna dla wszystkich samorządów, natomiast niektóre projekty są już bezpośrednio przypisane do konkretnych gmin.

W powiecie średzkim mówimy między innymi o budowie ścieżki pieszo-rowerowej na dawnym torowisku kolejowym w Gminie Malczyce. To inwestycja, która nie tylko poprawi dostępność komunikacyjną i bezpieczeństwo, ale również wzmocni atrakcyjność turystyczną gminy. Tego typu projekty realnie wpływają na jakość życia mieszkańców i sprzyjają rozwojowi lokalnej gospodarki.

Na zakończenie – jak podsumowałaby Pani przyszłoroczny budżet województwa w odniesieniu do powiatu średzkiego?

To budżet, który daje realne możliwości i konkretne narzędzia do działania. Z jednej strony zabezpiecza finansowanie ważnych inwestycji drogowych, sportowych i infrastrukturalnych, z drugiej – otwiera szeroką ofertę konkursową dla samorządów oraz aktywnych mieszkańców. W powiecie średzkim samorządowcy potrafią korzystać z tych środków i dobrym przykładem jest tu Elżbieta Czarnota - Burmistrz Środy Śląskiej, to właśnie w tej gminie remontowane były w roku 2025 dwie świetlice wiejskie, a także planowana jest budowa stawu retencyjnego z dofinansowaniem Urzędu Marszałkowskiego.

Powiat średzki ma duży potencjał, by skutecznie sięgnąć po te środki. Rok 2026 będzie z pewnością czasem intensywnej pracy, ale także okresem wzmacniania lokalnych wspólnot, poprawy infrastruktury i budowania solidnych fundamentów pod dalszy, zrównoważony rozwój – zarówno w miastach, jak i na obszarach wiejskich.

(MT)